Thymotactiel contact als essentie in de haptotherapie.

Frans Veldman, grondlegger van de haptonomie, beschreef en benoemde in zijn boek "Haptonomie, wetenschap van de affectiviteit "(Veldman, 1988) een aantal contactvermogens waarover mensen beschikken. Middels de zintuigelijke indrukken, die via de tastzin binnenkomen, staat de mens voelend in verbinding met de buitenwereld en door contactname is er sprake van uitwisseling en communicatie. De tastzin en contactvermogens ontwikkelen zieh vanaf vroeg in de prenatale tijd en vormen het fundament van ons zijn in de wereld.

Contactvermogens

De assensus en de circumsensus zijn contactvermogens die gaan over het integreren van voorwerpen of personen in de eigen beleefde lichamelijkheid. Assensus in de directe aanraking (geheel alledaags waar het gaat over het hanteren van voorwerpen alsof ze deel van ons zelf zijn: snijden met een mes, schrijven met een pen, etc., etc.) De circumsensus in het ruimtelijk voelen en ruimtelijk aanwezig zijn (het binnen gaan van een grote zaal voelt anders dan een piepklein kamertje; als iemand vlak naast je zit dan voelt dat prettig of bedreigend, mede afhankelijk van teruggetrokken zijn of in presentie voelbaar aanwezig zijn).

Deze vermogens vallen onder de redelijke contactvermogens die je kunt oefenen om meer vertrouwd te worden met leven vanuit eigen vermogens in groeiend zelfvertrouwen. In tegenstelling tot overleven vanuit conditioneringen die aanpassing vorderen. Als een persoon ervaart dat deze vermogens in zichzelf te activeren zijn dan kan door oefening, toepassing en inzet in het alledaagse leven, vertrouwen in die vermogens groeien.

De persensus (direct contact) en de transsensus ( ruimtelijk contact) zijn affectieve contactvermogens die samengaan met presentie als persoon op het niveau van gemoedsexpressie. Zichzelf mogen en durven zijn en onthullen, in de mate die past bij de persoonlijke inschatting van een interactie, zijn factoren die groeien door innerlijke veiligheid en zelfvertrouwen door het in voldoende mate ervaren van persoonlijke, positieve en bevestigende belevingen.

Presentie

Presentie betekent aanwezig zijn met alle contactuele eigenschappen geactiveerd. Een precisering is te maken over basispresentie: het vanuit zelfvertrouwen zieh oprichten, vanuit de stevigheid van het bekken dat door de benen wordt gedragen en een fundament vormt voor de opgestrekte rug en nek die het hoofd in balans boven basis en voeten brengen ende mens zijn persoonlijke opgerichte houding kan doen beleven. Zowel fysiek als psychisch bewust alsmede expressie gevend aan eigen gevoelens en gemoedsbewegingen.

Basispresentie drukt ook uit dat de betreffende persoon, in een flexibele oprichting, in balans staat als zichzelf, met voeten, basis en hoofd in vanzelfsprekendheid boven elkaar. Uitdrukking gevend aan eigen vitaliteit.

Gemoedsexpressie

Gemoedsexpressie betekent hier het onbevangen en ontgrensd uiting geven aan datgene wat het meest kenmerkend is voor de eigenheid van een persoon. Verantwoordelijkheid nemend voor alle uitingen en gedragingen omdat ze authentiek zijn en vanuit eigen autonomie passend gerepresenteerd worden.

Het gemoed betreff hier de door Frans Veldman (2007) in "Levenslust en Levenskunst" beschreven thymos die het centrum van het eigen gevoelsleven vertegenwoordigt en uitdrukking geeft aan het meest eigene van een persoon.

Contact op gemoedsniveau is thymotactiel contact en betreft de gehele persoon in verbondenheid en betrokkenheid. In staat tot wezenlijke uitwisseling en persoonsbevestiging.

Haptotherapie

Haptotherapie kan beschreven worden als: een mens helpen om zichzelf te leren kennen, zieh te ontwikkelen in de richting van vrijheid, in eigenschappen en vermogens die genetisch aanwezig zijn en onder invloed van alle vormende ervaringen na de conceptie ook in gedragspatronen van aanpassing en overleving geconditioneerd kunnen zijn.

Haptotherapie helpt de ander om zichzelf te vinden en ontwikkelen door het eigene van de ander bevestigend aan te spreken. Te beginnen bij het liefdevol benaderen van dat eigene (het gemoed/de thymos) om innerlijke stevigheid en zelfbeleving te bevorderen. Die stevigheid is voorwaarde om draagkracht te ontwikkelen bij het aangaan van alles wat door schade "beschermd" wordt door innerlijke weerstand en een negatief of verwrongen zelfbeeld, dat de mens op alleen doet gaan.

Als de ander kan ervaren dat hij/zij als zichzelf, voelbaar welkom is, door bevestigend, warm en diep contact, dan kan dat het vertrekpunt zijn om te laten beleven welke ontwikkeling en groei in leven en samenleven mogelijk is.

Haptotherapie en trauma

Haptotherapie appelleert aan het vermogen om in vrijheid en onbevangenheid contact met elkaar te maken, dat ervaren wordt als liefdevol en bevestigend. Conditioneringen uit de vroege jeugd ( met name in de eerste 1000 dagen na de conceptie ) en latere aanpassingen door negatief kleurende of traumatiserende ervaringen kunnen door bevestigende ervaringen transformeren tot expressievermogens. Die ruimte geven aan het zichzelf zijn, om op eigen wijze, in wezenlijk contact met anderen, tezamen te leven.

Verwondingen op gemoedsniveau, allereerst opgelopen in de eerste 1000 dagen en daarna door traumatiserende ervaringen, of ook intergenerationeel doorgegeven, kunnen een mens doen terugdeinzen voor het in vrijheid leven omdat de omringende wereld te vijandig is geweest. Veel van deze verwondingen kunnen geheeld worden door in betrokken en verbanden contact te ervaren dat het eigene van een persoon niet beschadigd is, maar onderdrukt. Als de beschadigd opgroeiende mens mag voelen dat hij/zij welkom is als zichzelf, dan kan vertrouwen groeien in het zieh laten zien en kennen zonder negatieve terugkoppeling. Dan kan een ontwikkelingsweg ontstaan waarin de trauma's zieh mogen tonen en na herkenning en erkenning zieh mogen openen. Als de noodzakelijke veiligheid therapeutisch geboden wordt, dan kan de inhoud van de trauma's worden verstaan en dienen als levensles, die kan openen naar meer persoonlijke groei en vrijheid.

Het samen op weg gaan is dan een perspectief met levenslust en ervaren van elkaar in de eigen waarde en betekenis.

Referencies

Veldman, F. (1988). Haptonomie, wetenschap van de affectiviteit ISBN: 9061319765
Veldman, F. (2007). Levenslust en levenskunst: zin, inhoud en betekenisverlening aan het persoonlijke leven binnen de menselijke samenleving.  ISBN-13:  9789079166022